Yönetim Kurulu Raporu

Değerli Ortaklarımız,

Koç Holding’in 51’inci Genel Kurul toplantısına hoş geldiniz.

Koç Holding’in 2014 yılına ait Faaliyet Raporu’nu incelemelerinize sunuyoruz. Rapor’un ilk bölümünde Şirket ile ilgili genel bilgiler, hedefler, stratejiler ve Koç Holding Yönetimi’nin 2014 yılı faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerine yer verilirken; iş kollarımız bazındaki gelişmeler takip eden sayfalarda detaylı olarak sunulmuştur. Rapor’un ikinci bölümünde ise, Koç Holding’in bağımsız denetimden geçmiş 31 Aralık 2014 tarihli konsolide finansal tabloları ve bunlara ilişkin notlar ile Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) açıklanmasını öngördüğü diğer bilgiler yer almaktadır.

Bu Rapor’da sunulan mali neticeler, SPK’nın II.14.1. sayılı “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” uyarınca Türkiye Muhasebe Standartları/Türkiye Finansal Raporlama Standartları (“TMS/TFRS”) ve SPK tarafından belirlenen formatlar ile uyumlu olarak konsolide bazda hazırlanmıştır. İhracat gelirleri gibi, yabancı para cinsinden olan rakamlar hariç, yabancı para cinsinden olan tüm değerler, TL tutarlar üzerinden gelir tablosu kalemleri için (net dönem kârı dahil) ilgili yıl ortalama; bilanço kalemleri için ise ilgili yılsonu kurları esas alınarak çevrilmiştir.

Değerli Ortaklarımız,

Şimdi, Koç Holding Yönetim Kurulu adına, 31 Aralık 2014 tarihinde sona eren mali yıla ilişkin temel tespit ve değerlendirmelerimizi sizinle paylaşmak istiyorum.

Ekonomik Gelişmeler

2014 Yılına İlişkin Genel Değerlendirme ve 2015 Beklentileri

Dünya ekonomisi 2014 yılında krizden çıkış ve yeniden dengelenme çabalarına devam etmiştir. Bu çerçevede, bir yandan krizin mirası olan yüksek borç ve işsizlik gibi sorunlar çözülmeye çalışılırken, öte yandan düşük büyüme hızları ekonomik görünümü gölgelemektedir. Dünya ekonomisinin kriz öncesindeki büyüme performansına hala ulaşamaması ve birçok ülkenin potansiyel büyüme hızlarını aşağıya revize etmesi, ekonomiye duyulan güveni olumsuz etkileyerek bugünkü zayıf talep ve düşük büyüme sarmalına destek vermektedir. Böyle bir ortamda gelişmiş ülke merkez bankalarının politikaları, hem ekonomik aktivite, hem de finansal piyasaların performansı üzerindeki en belirleyici etken olmaya devam etmiştir. Krizden çıkış yolunda diğer gelişmiş ülkelere göre birkaç adım önde olan ABD’de, parasal genişleme programını Ekim’de sona erdiren Fed’in faizleri ne zaman artırmaya başlayacağına yönelik tartışmalar piyasalarda zaman zaman dalgalanmalara yol açmaktadır. Öte yandan, Avrupa ve Japonya’da hayal kırıklığı yaratan ekonomik büyüme oranları, faizleri neredeyse sıfıra indirmiş olan merkez bankalarının, ilave önlemler almasına neden olmaktadır. Dünya ölçeğinde tüketim ve yatırım talebindeki zayıflığın etkisiyle bir süredir düşüş eğiliminde olan emtia fiyatları, 2014’ün ikinci yarısında, petrol fiyatlarının önderliğinde hızla gerilemiştir. Haziran ayı ortalarında varil başına 115 ABD Doları’na kadar yükselen Brent tipi petrol fiyatı, 2014 sonunda 50 ABD Doları’na kadar gerilemiştir. Petrol fiyatlarındaki sert düşüş, ekonomileri zaten baskı altında olan Rusya, İran ve Venezuela gibi bazı ülkeleri çok zor durumda bırakırken, net petrol ithalatçısı olan başta Türkiye ve Hindistan gibi ülkeler, bu süreçten kazançlı çıkmışlardır.

Türkiye 2014 yılına oldukça sıkıntılı bir başlangıç yapmıştır. Yükselen siyasi tansiyon ve Mart ve Ağustos aylarındaki seçimler belirsizlikleri artırırken, global piyasalarda gelişmekte olan ülkelere yönelik risk iştahındaki azalma finansal piyasalarda büyük boyutlu dalgalanmalara yol açmıştır. Beklentileri ve ekonomiye duyulan güveni olumsuz etkileyen bu faktörlerin yanı sıra, Hükümet’in yurt içi talebi kısıtlamaya yönelik olarak sene başında aldığı bazı önlemler, yılın özellikle ilk yarısında tüketim ve yatırım harcamalarını baskı altında bırakmıştır. Ağustos ayındaki Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrasında azalmaya başlayan siyasi belirsizlikler, Eylül ayından itibaren yurt dışında nispeten iyileşen yatırımcı algısı ve özellikle yılın son çeyreğinde petrol fiyatlarındaki sert düşüşün Türkiye’de enflasyon ve cari işlemler açığında belirgin iyileşme yaratacağı beklentisi, 2014’ün sonlarına doğru Türkiye’ye yönelik yatırımcı ilgisini artırmış ve finansal piyasalara olumlu bir şekilde yansımıştır. Anılan gelişmelerin ekonomiye duyulan güvendeki zayıflamayı da durdurmasıyla birlikte, yılın son çeyreğinde yurt içi talepte kıpırdanma belirtileri görülmeye başlanmıştır. Bu gelişmeler sonrasında, yılın ilk çeyreğinde %2,8 büyüyen Türkiye ekonomisinin 2014’ün tümünde %3-%3,3 civarında büyüyeceği tahmin edilmektedir.

2014’te enflasyon %5’lik Merkez Bankası hedefinin oldukça üzerinde seyretmiştir. Sene başındaki bazı vergi artışları, gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar ve zayıf TL’nin etkisiyle yükselen enflasyon, Kasım sonu itibarıyla %9,2 düzeyine ulaştıktan sonra, petrol fiyatlarındaki düşüşün de etkisiyle yılı %8,2 seviyesinde kapatmıştır. Başta petrol olmak üzere emtia fiyatlarındaki düşüş ve yüksek baz yılı etkisiyle, 2015’te enflasyonun %7-%7,5 bandına gerilemesi beklenmektedir.

2014’te Avrupa ağırlıklı olarak artan ihracat ve zayıf talep ve altın ithalatındaki düşüş nedeniyle azalan ithalat, dış ticaret ve cari işlemler açıklarının daralmasına yol açarken, büyümeye de olumlu katkı yapmıştır. 2015’te petrol fiyatlarındaki düşüşün etkilerinin belirgin hale gelmesiyle birlikte, cari işlemler açığındaki gerilemenin devam edeceği öngörülmektedir.

Koç Topluluğu ve Koç Holding

2014 Yılına İlişkin Genel Değerlendirme

Gerek Türkiye ekonomisi, gerekse dünyanın önde gelen şirketleri arasında güçlü konuma sahip olan Şirketimiz, 2014 yılında dünyanın en büyük 500 şirketi sıralamasında 341’inci sırada yer almıştır.

Koç Topluluğu kombine cirosunun Türkiye’nin tahmini GSYH’sına oranı %8; halka açık şirketlerimizin Borsa İstanbul’da işlem gören tüm şirketlerin piyasa değeri içerisindeki payı ise %17’dir. Bağlı ortaklarımız ve iş ortaklıklarımızın toplam kombine ihracat rakamı Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık %9’unu teşkil etmektedir.

Dış pazarlarımızı çeşitlendirme stratejilerimiz doğrultusunda, mevcut pazarlarda pazar payı kazanırken, yeni pazarlarda faaliyetlerimizi geliştirdik. Yurt dışı gelirlerimizde istikrarlı büyüme göstererek son 5 yılda yıllık ortalama %14,2 oranında artış sağladık.

2009 - 2014
Yurt Dışı Gelirlerin Bölgesel Dağılımı (Milyar ABD Doları)

Toplam Kombine Yurt Dışı Gelirleri

2014 yılında sektörlerimizde gerçekleştirilen başlıca faaliyetler şunlardır:

Enerji şirketlerimizin kombine satış gelirleri 2014 yılında 68,3 milyar TL seviyesine yükselerek, geçen yıla göre %4 artış sergilemiştir.

  • Optimum üretim politikasını sürdüren Tüpraş, Fuel Oil Dönüşüm Projesi öncesi bakım çalışmalarına rağmen %74,9 kapasite kullanım oranı ve %72,2 beyaz ürün verimi elde etmiştir. Beyaz ürün üretim kapasitesinde yaklaşık 3,5 milyon ton artış sağlayacak olan 3,0 milyar ABD Dolar’lık Fuel Oil Dönüşüm Projesi tamamlanmıştır. Ülkemizin cari açığını 1 milyar ABD Doları mertebesinde düşürmesi beklenen projede, inşaat ve montaj süresince 8 bin kişi istihdam edilmiş devreye alınması ile beraber ise 500 kişiye ilave istihdam yaratılmıştır.
  • Opet, Türkiye beyaz ürün pazarında ikinci sıradaki yerini korumuş, müşteri memnuniyetinde kalıcı liderliğini 9’uncu yılına taşımıştır. Havacılık yakıtları alanında %50 hissedar olduğu iştiraki THY-Opet satış hacmini %15 artırmıştır.
  • Aygaz, Türkiye LPG pazarındaki liderliğini korumuştur. Otogaz dağıtım ağını %6 oranında genişleterek satış hacmini %4 artırmıştır.
  • Opet ve Aygaz’ın, markalarının rekabet gücünü artırmak için %50-50 ortaklıkla hayata geçirdikleri Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş., 2014 sonu itibarıyla toplam 18 adet istasyonu bünyesine dahil etmiştir.
  • Toplam 364 MW kurulu kapasiteye sahip olan Entek şirketimizde Türkiye pazarından çıkma kararı alan ortağımız AES’in hisseleri Koç Holding ve Aygaz tarafından satın alınmıştır.

Otomotiv şirketlerimiz 2014 yılında kombine satış gelirleri geçen yıla göre %7 artış sergileyerek, 26,8 milyar TL seviyesine yükselmiştir. Geçen yıla göre %10 daralan Türkiye otomotiv pazarında şirketlerimiz sektördeki güçlü pozisyonlarını muhafaza ederken, Koç Topluluğu olarak liderliğimiz devam etmiştir.

  • 2014 yılında 471 bin adet olarak gerçekleşen toplam otomotiv üretimimiz Türkiye toplam otomotiv üretiminin %40’ını oluşturmuştur.
  • Toplam otomotiv ihracatımız 331 bin adede ulaşarak, Türkiye otomotiv ihracatının %37’sini teşkil etmiştir.
  • Toplam iç piyasa pazar payımız %23,4 olarak gerçekleşmiş; Ford Otosan 3’üncü, Tofaş ise 4’üncü olmuştur.
  • Ford Otosan 2010’da başlattığı yatırım programını tamamlayarak yeni ürünleri devreye aldığı ve üretim kapasitesini artırdığı bir geçiş yılı yaşamıştır. Yeni nesil Ford Transit’in Mart, Ford Courier’nin de Mayıs ayında piyasaya çıkmasıyla satışlar ivmelenmiş, Şirket Türkiye’nin en genç ticari araç ürün gamına sahip otomotiv şirketi olmuştur. Ford Otosan 2014’te 3,2 milyar ABD Doları ihracat gerçekleştirerek, otomotiv sektöründe 4’üncü kez üst üste şampiyon olmuştur.
  • Tofaş, 2014’te 222.807 adetlik üretim yaparak Türkiye’deki toplam üretimin tek başına %19’unu gerçekleştirirken yaklaşık 142.000 adetlik araç ihracatı yapmıştır. 2014 sonunda duyurulan 520 milyon ABD Doları yatırım ile hatchback ve station wagon modellerinin üretim kararıyla birlikte toplam yatırım tutarı 1,4 milyar ABD Doları seviyesine ulaşmıştır. Doblo’nun Kuzey Amerika’ya ihracatı başlatılmıştır.
  • TürkTraktör, 2014 yılında, yurt dışına 15.866 adet, yurt içine ise 30.027 adet traktör satışı yapmıştır, 45.823 adet ile 60 yıllık tarihinin üretim rekoruna imza atmıştır. Adapazarı Erenler’de yeni fabrikasının açılışını gerçekleştirmiştir.
  • Otokar 2014 yılını 5’inci kez Türkiye’nin lider otobüs üreticisi olarak tamamlamış; savunma sanayiinde Türkiye’nin lider kara araçları üreticisi konumunu da korumuştur. 2014 yılında 1.232 milyon TL ciro elde etmiş; 108 milyon ABD Doları ihracat gerçekleştirmiştir.
  • Otokoç yaklaşık 62.000 yeni araç satışı gerçekleştirerek toplam pazardan %8 pay almıştır. Gerek kısa süreli, gerekse operasyonel kiralamada büyümesini sürdürürken, Azerbaycan ve Kuzey Irak’tan sonra 3’üncü yurt dışı yatırımı olarak Kazakistan’da faaliyete başlamıştır.

Hem iç piyasa hem ihracat pazarlarındaki zorlu koşullara rağmen Arçelik, 2013 sonunda %10,4 olan faiz-amortisman-vergi öncesi kâr marjını 2014 sonunda %11’e yükseltmiştir. Arçelik, Türkiye pazarında güçlü liderliğinin yanı sıra, zengin marka portföyü ile faaliyet gösterdiği birçok uluslararası pazarda payını artırmaya devam etmiştir.

  • Türkiye beyaz eşya pazarı 2014 yılında %2 daralarak 6,7 milyon adet seviyesinde gerçekleşmiştir.
  • Türkiye beyaz eşya pazarında tartışılmaz liderliğini devam ettiren Arçelik, Beko markası ile Avrupa’da 2’nci sırada yer almıştır.
  • Beko, İngiltere’de 6 ana üründe, Polonya ve Fransa’da ise solo beyaz eşyada lider konumda; Almanya’da beyaz eşya pazarının en hızlı büyüyen markasıdır.
  • Singapur ve Tayland’da Beko markası tüketici ile buluşturulmuştur.
  • Marka gücüne sürekli yatırım yapan Arçelik, yurt dışı satışlarının yaklaşık %90’ını markalı ürünlerle gerçekleştirmiştir.
  • Romanya’da Arctic, Güney Afrika’da Defy açık ara pazar liderliğini korumuştur.
  • Güney Afrika’da gardırop tipi buzdolabı üretim hattı açılmıştır.
  • Tayland’da buzdolabı üretim tesisi yatırımına başlamıştır.
  • Arçelik-LG, yenilikçi yaklaşımı, güçlü teknolojik altyapısı, geniş dağıtım ve servis ağı sayesinde yurt içinde %50’den fazla pazar payıyla lider konumunu muhafaza etmiştir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen 3’üncü Ar-Ge Merkezleri zirvesinde iklimlendirme alanında en iyi Ar-Ge merkezi seçilmiştir.

2014’te 70’inci yaşını kutlayan Yapı Kredi’nin toplam nakdi kredileri 125,5 milyar TL’ye ulaşmıştır.

  • Banka’nın 70’inci yılı, sektördeki konumunu güçlendirmek ve uzun vadede sürdürülebilir kârlılığı yakalamak amacıyla hayata geçirdiği büyüme stratejisinin de ilk yılı olmuştur.
  • Yapı Kredi 60 yeni şube açarak 1.000’in üzerinde şubeye ulaşmış, toplam çalışan sayısı da yaklaşık 1.850 kişi artarak 18.500 olmuştur. Alternatif dağıtım kanallarının geliştirilmesine de devam edilmiş, 600’den fazla yeni ATM devreye alınmıştır.
  • Bu yatırımlar neticesinde müşteri kazanımı önceki senelere göre 2,7 kat artarak 600 bine ulaşmıştır.
  • Yapı Kredi toplam nakdi ve gayrinakdi krediler hacmini %27 artırmış, özel bankalar arasındaki sıralamada bir basamak yükselerek 2014 yılını 3’üncü büyük olarak tamamlamıştır. Toplam nakdi kredilerdeki pazar payı 70 baz puan artışla %10,2’ye yükselmiştir.
  • Toplam mevduat hacmi ise %22 ile sektörün 2 katından fazla büyüme göstermiş, Yapı Kredi’nin pazar payı 90 baz puan artışla %10,0 olarak gerçekleşmiştir.

Bir diğer faaliyet alanımız olan gıda sektöründe Tat şirketimiz, genç, modern ve sağlıklı yeni ürünleri ile pozisyonunu güçlendirmeye devam etmektedir. Pazar şartları dikkate alınarak uygulanan odaklanma stratejisi doğrultusunda Maret markası ve üretim tesisinin satışı gerçekleştirilerek şarküteri ve et ürünleri segmentinden çıkılmıştır. Öte yandan peynir segmentinde büyüme hedefi doğrultusunda Moova şirketi satın alınmıştır.

20 ilde 43 Koçtaş ve 6 KoçtaşFix mağazasında 234 bin m2’lik satış alanı ile ev geliştirme perakendeciliği sektöründe lider olan Koçtaş, 2014 yılında 3 yeni mağaza açılışı gerçekleştirerek 11 milyondan fazla müşteriye hizmet vermiştir.

Setur Marinaları halen 10 marinada yatçılara hizmet vermiştir. Mayıs 2014’te yapılan İstanbul ve Kalamış Marinaları özelleştirme ihalesini Grup şirketlerinden Tek-Art A.Ş. kazanmıştır. Yıl içerisinde ayrıca Ülker Grubu tarafından işletilen 3 adet marinanın satın alınmasına ilişkin sözleşme imzalanmış olup Rekabet Kurumu onayı beklenmektedir.

Mali ve operasyonel sonuçlarımız hakkında

Değerli Ortaklarımız,

Dengeli portföy yapısı, güçlü nakit pozisyonu, risk yönetimi ve verimlilik artırıcı uygulamaları ile Topluluğumuz, 2014 yılında finansal pozisyonunu güçlendirerek tüm faaliyet alanlarında başarılı neticeler almaya devam etmiştir.

Koç Holding’in 2014 yılı kombine gelirleri %8 artış ile 133.467 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamdan, uluslararası muhasebe standartları uyarınca konsolidasyon gereği yapılan eliminasyon ve diğer düzeltmeler sebebiyle 3.372 milyon TL ve iş ortaklıklarının özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilmesi sebebiyle de 61.473 milyon TL’nin düşülmesi sonucunda ulaşılan Koç Holding net konsolide gelirleri ise 68.622 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.

Koç Holding’in konsolide faaliyet kârı 3.239 milyon TL olurken, konsolide vergi öncesi kârı 3.181 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.

2014 yılı konsolide net dönem kârı %5 artışla 4.214 milyon TL, bunun içerisindeki ana ortaklık payı ise %1 artışla 2.710 milyon TL seviyesinde gerçekleşmiştir.

Koç Holding’in konsolide toplam varlıkları %9 artarak 2014 sonunda 63,9 milyar TL’ye ulaşmıştır. Ana ortaklığa ait konsolide özkaynak toplamı ise, elde edilen dönem kârı ve yıl içerisinde gerçekleştirilen sermaye hareketleri neticesinde %13 artışla, 2014 sonunda 20,3 milyar TL’ye yükselmiştir.

2014 yılında konsolide bazda 4,4 milyar TL, Topluluk genelinde kombine bazda ise 7,6 milyar TL tutarında yatırım harcaması (verilen avanslar hariç) gerçekleştirilmiştir. En fazla yatırım otomotiv sektöründe gerçekleştirilmiş olup, ağırlığı yeni model ve fabrika yatırımları ile kiralık araç filosu alımları oluşturmaktadır. Hemen ardından enerji verimliliği, operasyonel etkinlik ve kârlılığı artırıcı projeler, çevre yatırımları ve akaryakıt istasyon yatırımları ile enerji sektörü gelmektedir. Çevreye duyarlı yeni model ve teknoloji yatırımlarını sürdüren dayanıklı tüketim sektörü 3’üncü sırada yer almıştır.

Topluluk şirketlerinin kombine yurt dışı gelirlerinin toplam tutarı 18,7 milyar ABD Doları olarak gerçekleşmiştir.

Şirket sermayesinin Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesi kapsamında karşılıksız kalıp kalmadığı değerlendirilmiş olup; 2,5 milyar TL olan Koç Holding A.Ş. çıkarılmış sermayesinin, 31 Aralık 2014 tarihi itibarıyla 20,3 milyar TL olan ana ortaklığa düşen özkaynaklar ile varlığını fazlasıyla koruduğu ve net finansal borç/özsermaye çarpanı 0,36 olan Şirket’in borç yapısının sağlıklı bir şekilde faaliyetlerin devamına elverişli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İstihdam ve sendika ilişkileri

Koç Holding, bağlı ortaklıkları ve iş ortaklıklarının 2014 yılı sonu toplam personel sayısı 85.517’dir. En yüksek istihdam %30’luk pay ile dayanıklı tüketim sektöründedir. Dayanıklı tüketim sektörünü %27’lik pay ile otomotiv sektörü ve %22’lik pay ile finans sektörü izlemektedir.

2014 yılı, metal işkolundaki şirketlerimizde endüstri ilişkileri açısından hareketli bir yıl olmuştur. 31 Ağustos 2014 tarihinde sona eren, Arçelik, Arçelik-LG, Aygaz, Ford Otosan, Otokar, Tofaş ve Türk Traktör şirketlerimizin işyerlerinin dahil olduğu grup toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde MESS, Türk Metal ve Çelik-İş sendikaları ile sözleşme imzalamıştır.

Değerli ortaklarımız,

Koç Topluluğu’na sürekli güvenini esirgemeyen başta siz değerli ortaklarımıza, müşterilerimize, bayilerimize, tedarikçilerimize, yan sanayimize, iş ortaklarımıza, sendikalarımıza ve başarılarımızdaki üstün ve özverili katkılarını her türlü takdirin üzerinde tuttuğumuz çalışanlarımıza Yönetim Kurulumuz adına teşekkürlerimi sunarım.

2015 yılında da Koç Topluluğu kârlı ve sürdürülebilir büyüme hedefi ile faaliyet göstermeye ve risk yönetimine azami önem vermeye devam edecektir. İstihdamı artırmaya ve verimliliğimizi yükseltmeye yönelik yatırımlarımız hız kazanacaktır.

Genel Kurulumuzu onurlandıran siz değerli ortaklarımızı ve temsilcilerini saygıyla selamlarım.

Mustafa V. Koç
Yönetim Kurulu Başkanı